İzinde çalışma yasağı
MADDE 58. - Yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin izin süresi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu izin süresi içinde kendisine ödenen ücret işveren tarafından geri alınabilir.
Kaynaklar
5420 Okunmayan konu: (5420 okunmayan) Kaynak: 3
HukukCafe (8 okunmayan)
-
Ýzinde çalýþma yasaðý
Yazan: April 26th, 2008, 1:45pm EDT - Av.Ferda Aydýn
-
Yýllýk izin ücreti
Yazan: April 26th, 2008, 1:43pm EDT - Av.Ferda Aydýn
Yıllık izin ücreti
MADDE 57. - İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.
Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır.
Günlük, haftalık veya aylık olarak belirli bir ücrete dayanmayıp da akort, komisyon ücreti, kâra katılma ve yüzde usulü ücret gibi belirli olmayan süre ve tutar üzerinden ücret alan işçinin izin süresi için verilecek ücret, son bir yıllık süre içinde kazandığı ücretin fiili olarak çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama üzerinden hesaplanır.
Ancak, son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde, izin ücreti işçinin izine çıktığı ayın başı ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.
Yüzde usulünün uygulandığı yerlerde bu ücret, yüzdelerden toplanan para dışında işveren tarafından ödenir.
Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir.
-
Yýllýk ücretli izin hakký ve izin süreleri
Yazan: April 26th, 2008, 1:41pm EDT - Av.Ferda Aydýn
Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri
MADDE 53. - İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.
Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez.
Niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara bu Kanunun yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümleri uygulanmaz.
İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresi;
a) Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara ondört günden,
b) Beş yıldan fazla onbeş yıldan az olanlara yirmi günden,
c) Onbeş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmialtı günden,
Az olamaz.
Ancak onsekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.
Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.
Yıllık ücretli izne hak kazanma ve izni kullanma dönemi
MADDE 54. - Yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında işçilerin, aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilerek göz önüne alınır. Şu kadar ki, bir işverenin bu Kanun kapsamına giren işyerinde çalışmakta olan işçilerin aynı işverenin işyerlerinde bu Kanun kapsamına girmeksizin geçirmiş bulundukları süreler de hesaba katılır.
Bir yıllık süre içinde 55 inci maddede sayılan haller dışındaki sebeplerle işçinin devamının kesilmesi halinde bu boşlukları karşılayacak kadar hizmet süresi eklenir ve bu suretle işçinin izin hakkını elde etmesi için gereken bir yıllık hizmet süresinin bitiş tarihi gelecek hizmet yılına aktarılır.
İşçinin gelecek izin hakları için geçmesi gereken bir yıllık hizmet süresi, bir önceki izin hakkının doğduğu günden başlayarak gelecek hizmet yılına doğru ve yukarıdaki fıkra ve 55 inci madde hükümleri gereğince hesaplanır.
İşçi yukarıdaki fıkralar ve 55 inci madde hükümlerine göre hesaplanacak her hizmet yılına karşılık, yıllık iznini gelecek hizmet yılı içinde kullanır.
Aynı bakanlığa bağlı işyerleri ile aynı bakanlığa bağlı tüzel kişilerin işyerlerinde geçen süreler ve kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar veya bunlara bağlı işyerlerinde geçen süreler, işçinin yıllık ücretli izin hakkının hesaplanmasında göz önünde bulundurulur.
Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller
MADDE 55. - Aşağıdaki süreler yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır:
a) İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler (Ancak, 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.).
b) Kadın işçilerin 74 üncü madde gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadıkları günler.
c) İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu sürenin yılda 90 günden fazlası sayılmaz.).
d) Çalışmakta olduğu işyerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın onbeş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla).
e) 66 ncı maddede sözü geçen zamanlar.
f) Hafta tatili, ulusal bayram, genel tatil günleri.
g) 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan tüzüğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinler.
h) İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciliği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslararası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler.
ı) İşçilerin evlenmelerinde üç güne kadar, ana veya babalarının, eşlerinin, kardeş veya çocuklarının ölümünde üç güne kadar verilecek izinler.
j) İşveren tarafından verilen diğer izinler ile 65 inci maddedeki kısa çalışma süreleri.
k) Bu Kanunun uygulanması sonucu olarak işçiye verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi.
Yıllık ücretli iznin uygulanması
MADDE 56. - Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünemez.
Bu iznin 53 üncü maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur.
Ancak, 53 üncü maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere en çok üçe bölünebilir.
İşveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer ücretli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.
Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz.
Yıllık ücretli izinleri işyerinin kurulu bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek olanlara istemde bulunmaları ve bu hususu belgelemeleri koşulu ile gidiş ve dönüşlerinde yolda geçecek süreleri karşılamak üzere işveren toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır. İşveren, işyerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerini gösterir izin kayıt belgesi tutmak zorundadır. -
Yüzdelerin belgelenmesi
Yazan: April 26th, 2008, 1:38pm EDT - Av.Ferda Aydýn
Yüzdelerin belgelenmesi
MADDE 52. - Yüzde usulünün uygulandığı işyerlerinde işveren, her hesap pusulasının genel toplamını gösteren bir belgeyi işçilerin kendi aralarından seçecekleri bir temsilciye vermekle yükümlüdür. Bu belgelerin şekli ve uygulama usulleri iş sözleşmelerinde veya toplu iş sözleşmelerinde gösterilir. -
Ücret þekillerine göre tatil ücreti
Yazan: April 26th, 2008, 1:36pm EDT - Av.Ferda Aydýn
Ücret şekillerine göre tatil ücreti
MADDE 49. - İşçinin tatil günü ücreti çalıştığı günlere göre bir güne düşen ücretidir.
Parça başına, akort, götürü veya yüzde usulü ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti, ödeme döneminde kazandığı ücretin aynı süre içinde çalıştığı günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır.
Saat ücreti ile çalışan işçilerin tatil günü ücreti saat ücretinin yedibuçuk katıdır.
Hasta, izinli veya sair sebeplerle mazeretli olduğu hallerde dahi aylığı tam olarak ödenen aylık ücretli işçilere 46, 47 ve 48 inci maddenin birinci fıkrası hükümleri uygulanmaz. Ancak bunlardan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışanlara ayrıca çalıştığı her gün için bir günlük ücreti ödenir.
- Tatil ücretine girmeyen kısımlar
MADDE 50. - Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz. -
Geçici iþ göremezlik
Yazan: April 26th, 2008, 1:35pm EDT - Av.Ferda Aydýn
Geçici iş göremezlik
MADDE 48. - İşçilere geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi gerektiği zamanlarda geçici iş göremezlik süresine rastlayan ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatilleri, ödeme yapılan kurum veya sandıklar tarafından geçici iş göremezlik ölçüsü üzerinden ödenir.
Hastalık nedeni ile çalışılmayan günlerde Sosyal Sigortalar Kurumu tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödeneği aylık ücretli işçilerin ücretlerinden mahsup edilir. -
Adi Ortaklýk Sözleþmesi
Yazan: April 26th, 2008, 4:45am EDT - Av.Ferda Aydýn
Madde 520 - Şirket bir akittİr ki onunla iki veya ziyade kimseler,
saylerini ve mallarını müşterek bir gayeye erişmek için birleştirmeği iltizam
ederler.
Bir şirket, ticaret kanununda tarif edilen şirketlerin mümeyyiz
vasıflarını haiz değil ise bu bap ahkamına tabi adi şirket sayılır.
(B) ŞÜREKANIN YEKDİÐERİYLE MÜNASEBETİ
I - Sermaye
Madde 521 - Her şerik nakit, alacak veya diğer mal veya say olarak
bir sermaye koymakla mükelleftir. Hilafına mukavele olmadıkça sermayeler
şirketin gayesinin icabettiği ehemmiyet ve mahiyette ve yekdiğerine
müsavi olmak lazımdır.
Sermaye, bir şeyin menfaatından ibaret ise adi icar akdinde ve bir şeyin
mülkiyetinden ibaret ise beyi akdinde hasar ve tekeffüle dair muayyen olan
hükümlere tabi olur.
II- Kar ve zarar
1 - Karın taksimi
Madde 522 - Şerikler, mahiyeti icabınca şirkete ait olan bütün
kazançları aralarında taksim ile mükelleftirler.
2 - Kar ve zarara iştirak
Madde 523 - Hilafına mukavele olmadıkça her şerikin, kar ve zarardan
hissesi, sermayesinin kıymeti ve mahiyeti ne olursa olsun müsavidir.
Mukavelede şeriklerin yalnız kardan veya yalnız zarardan hisseleri tayin
edilmiş ise bu tayin kar ve zararın ikisini de şamil sayılır. Şeriklerden biri
sermaye olarak yalnız sayını ortaya koymuş ise, zarara ortak olmıyarak yalnız
kara iştirak ettirilmesi şart edilebilir.
III - Şirket kararları
Madde 524 - Şirketin kararları bütün şeriklerin ittifakiyle ittihaz
olunur. Akitte ekseriyetle karar verilmesi tasrih edilmiş ise ekseriyet
şeriklerin adedi itibariyle taayyün eder.
IV - Şirket muamelesinin idaresi
Madde 525 - Akit ile veya karar ile münhasıran şerike veya müteaddit
şeriklere yahut üçüncü bir şahsa kati surette tevdi edilmiş olmadıkça şirket
muamelelerinin idaresi bütün şeriklere aittir. Şirket muamelelerinin idaresi
şeriklerin cümlesine veyahut birkaçına tevdi edilmiş ise bunlardan her biri
diğerlerinin iştiraki olmaksızın muamele yapabilir. Şukadar ki; şirket
muamelelerini idareye salahiyettar her bir şerik bu muameleye ikmalinden evvel
itiraz edebilir. Tehirinde tehlike melhuz değilse şirkete umumi bir vekil nasbı
ve alelade şirket muameleleri fevkindeki hukuki tasarrufların yapılması için
bütün şeriklerin ittifakı lazımdır.
V - Şeriklerin birbirlerine karşı mesuliyetleri
1 - Rekabet memnuiyeti
Madde 526 - Şeriklerden hiç biri, kendi hesabına şirketin gayesine
muhalif veya muzır işleri yapamaz.
2 - Masraflar ve şeriklerin yaptığı işler
Madde 527 - Şeriklerden birinin şirket işleri için yaptığı masraflar veya
iltizam ettiği borçlardan dolayı diğer şerikler, ona karşı mesul olurlar. Bu
şerikin idaresi yüzünden doğrudan doğruya uğradığı zararları yahut bu idarenin
zaruriyatından olan hasarları diğer şerikler zamindirler.
Şirkete avans olarak para veren şerik verdiği günden itibaren faiz
isteyebilir. Şahsi emeği için ayrıca tazminat isteyemez.
3 - İhtimamın derecesi
Madde 528 - Şeriklerden her biri şirket işlerinde mutat vechile gösterdiği
ikdam ve ihtimamı sarf etmeğe mecburdur. Diğer şeriklere karşı kendi kusuriyle
sebebiyet verdiği zararları, şirkete diğer işlerde temin ettiği menfaatlar ile
mahsup ettirmeğe hakkı olmaksızın tazmin ile mükelleftir.
Şirket işlerini ücretle idare eden şerik tıpkı bir vekil gibi mesul olur.
VI - İdare salahiyetinin nezi ve tahdidi
Madde 529 - Şirket mukavelesiyle şeriklerden birine verilen idare
salahiyeti, muhik bir sebep olmaksızın diğer şerikler tarafından ne nezi ne de
tahdit olunabilir. Şirket mukavelesinde diğer bir hüküm mevcut olsa bile
haklı bir sebep bulunduğu takdirde, diğer şeriklerden herbiri, idare
salahiyetini nezi ettirebilir. Hususiyle şirketi idare eden şerikin
vazifelerini fahiş bir surette ihmal etmesi yahut iyi idare için lazım olan
ehliyeti zayi eylemesi keyfiyetleri haklı sebep olmak üzere nazara alınabilir.
VII - Şirketi idare eden ve etmiyen şerikler arasındaki münasebet
1 - Umumiyet itibariyle
Madde 530 - Kanunun bu babında veya şirket mukavelesinde diğer bir hüküm
mevcut olmadıkça şirketi idare eden şerik ile diğer şerikler arasındaki
münasabetler, vekalet hükümlerine tabidir. Şeriklerden biri idare hakkını
haiz olmadığı halde şirket hesabına hareket eder, yahut şirketi idare eden
şerik salahiyetini tecavüz eylerse vekaleti olmadan başkası namına tasarruf
edenler hakkındaki hükümler tatbik olunur.
(Ek: 29/6/1956 - 6763/41 md.) Şirketi idare edenler, en az her yıl bir
defa hesap vermeye ve kar paylarını ortaklara ödemeye mecburdurlar. Hesap devre-
sinin uzatılmasına ait şart batıldır. İdare edenin ortaklardan olmaması halinde
de hüküm aynıdır.
2 - Şirket işlerini tetkik
Madde 531 - İdare salahiyetini haiz olmasa bile her şerikin şirket
işlerinin nasıl gittiği hakkında şahsen malümat almağa ve şirketin defterlerini
ve evrakını tetkike ve kendine mahsus olmak üzere şirketin mali vaziyeti hak-
kında hülasa çıkarmağa hakkı vardır; hilafına mukavele, batıldır.
VIII - Yeni şerik kabulü ve şirkete iştirak
Madde 532 - Şeriklerden hiç biri diğerlerinin rızası olmadıkça şirkete
üçüncü şahsı alamaz. Şeriklerden biri kendi kendine üçüncü bir şahsı
şirketteki hissesine iştirak ettirir veya hissesini ona devrederse bu
üçüncü şahıs şerik sıfatını ihraz etmez ve hususiyle şirket işleri hakkında
üçüncü şahsın malümat istemeğe hakkı olmaz.
(C) ŞERİKLERİN ÜÇÜNCÜ ŞAHISLARA KARŞI MÜNASEBETİ
I - Temsil
Madde 533 - Şirket hesabına ve kendi namına bir üçüncü şahıs ile muameleye
girişen şerik, bu üçüncü şahsa karşı yalnız kendisi alacaklı ve borçlu olur.
Şirket veya bütün şerikler namına üçüncü bir şahıs ile şeriklerden biri
muameleye giriştiği halde diğer şerikler ancak temsil hakkındaki hükümlere
tevfikan üçüncü şahsın alacaklı veya borçlusu olurlar. Kendisine idare vazifesi
tahmil edilen şerik şirketi ve bütün şerikleri üçüncü şahıslara karşı temsil
etmek hakkını haiz sayılır.
II- Temsilin hükümleri
Madde 534 - Şirketin iktisap ettiği veya şirkete devredilen şeyler,
alacaklar ve ayni haklar şirket mukavelesi dairesinde müştereken şeriklere ait
olur. Şirket mukavelesinde diğer bir hüküm bulunmadıkça bir şerikin alacaklıla-
rı haklarını ancak o şerikin tasfiyedeki hissesi üzerinde kullanabilirler. Hi-
lafı mukavele edilmiş olmadıkça, şerikler, birlikte yahut bir mümessil vasıta-
siyle üçüncü şahsa karşı deruhde etmiş oldukları borçlardan müteselsilen mes`ul
olurlar.
(D) ŞİRKETİN HİTAMI
I - Hitam sebepleri
1 - Umumiyet itibariyle
Madde 535 - Aşağıdaki hallerde şirket nihayet bulur
1 - Şirketin akdinde maksut olar gayenin elde edilmesi yahut elde
edilmesinin imkansız hale gelmesiyle.
2 - Mirasçılar ile şirketin devamına dair evvelce yapılmış bir mukavele
olmadığı halde şeriklerden birinin ölmesiyle.
3 - Şeriklerden birinin tasfiyedeki hissesi hakkında cebri icra vukuu ile
yahut bir şerikin müflis olması veya hacredilmesi ile.
4 - Bütün şeriklerin ittifak etmesiyle.
5 - Şirket için tayin edilen müddetin hitam bulmasiyle.
6 - Şirket mukavelenamesinde bu hak muhafaza edildiği yahut şirket gayri
muayyen bir müddet için veya şeriklerden birinin hayatları, müddetince tesis
olunduğu hallerde bir şerikin feshi ihbar eylemesiyle.
7 - Haklı sebeplerden dolayı fesih için verilen mahkeme ilamiyle.
Haklı sebeplerden dolayı mukavelede muayyen müddetin hitamından evvel ve
eğer şirket muayyen olmıyan bir müddet için aktedilmiş ise evvelce ihbara ha-
cet olmaksızın şirketinı feshi talep edilebilir.
2 - Muayyen olmıyan müddet üzerine şirket
Madde 536 - Şirket muayyen olmıyan bir müddet için veya şeriklerden
birinin hayatı müddetince devam etmek üzere teşkil edilmiş ise şeriklerden her
biri altı ay evvel ihbar eylemek şartiyle feshi talebedebilir.
İhbar, hüsnü niyet kaidelerine tevfikan yapılmalı ve münasip olmıyan
zamanda icra edilmemelidir. Şirket hesabatı seneden seneye yapılmakta ise fesih
ancak bir hesap senesi nihayeti için istenebilir. Mukavelede muayyen müddetin
hitamından sonra zımnen devam etmekte olan şirket muayyen olmıyan bir müddet
için tecdit edilmiş sayılır.
II - Hitamın şirket işlerine tesiri
Madde 537 - Şirket ihbardan başka bir suretle fesih edilirse,bir
şerikin şirket işlerini idare hususundaki selahiyeti,feshe muttali olduğu
yahut halin icabettiği itinayı sarfettiği halde muttali olması lazımgelen
zamana kadar, kendi hakkında devam eder. Şirket şeriklerinden birinin
ölümiyle münfesih olursa ölen şerikin mirasçısı, diğer şerikleri derhal
bundan haberdar etmekle mükelleftirler. Mirasçı lüzumlu olan tedbirlerin
ittihazına kadar ölen şerikin evvelce de idare etmekte olduğu işlere
hüsnüniyet kaideleri dairesinde devam eder.
Diğer şerikler dahi muvakkaten şirket işlerini aynı suretle idarede
devam ederler.
III - Tasfiye
1 - Sermayeler hakkında yapılacak muamele
Madde 538 - Bir şeyin mülkiyetini sermaye olarak koyan şerik, şirketin
feshi üzerine yapılacak tasfiye neticesinde o şeyi aynen istirdat edemeyip o
kimsenin sermayesi ne miktar kıymet için kabul edilmiş ise o kıymeti
istiyebilir.
Eğer bu kıymet tayin edilmemiş ise istirdat o şeyin sermaye olarak konduğu
zamandaki kıymeti üzerinden yapılır.
2 - Fazlanın taksimi ve noksanlar
Madde 539 - Şirketin borçları ödendikten ve şeriklerden her birinin
şirkete yaptığı avanslarla şirket için vuku bulan masrafları ve sermayeleri
iade olunduktan sonra bir şey kalırsa bu kar, şerikler arasında taksim
olunur.
Şirketin mevcudu borçları ve avans ve masrafları tediye olunduktan
sonra sermayelerin iadesine kafi gelmezse zarar, şerikler arasında taksim
olunur.
3 - Tasfiyenin nasıl yapılacağı
Madde 540 - Şirketin hitamında tasfiye, idareden hariç olanlar dahi
dahil olduğu halde bütün şeriklerce birlikte yapılmak lazımdır.
Şu kadar ki, eğer şirket mukavelesi şeriklerden birinin kendi namına ve
şirket hesabına muayyen bazı muameleler yapmasına dair ise bu şerik şirketin
hitamından sonra dahi o muameleleri yalnız yapmağa ve diğer şeriklere hesap
vermeğe mecburdur.
IV- Üçüncü şahıslara karşı mesuliyet
Madde 541 - Şİrketin nihayet bulması üçüncü şahıslara karşı taahhütleri
tadil etmez.
Kanunun meriyeti zamanı
Madde 542 - İşbu kanun; Kanunu Medeninin mevkii meriyete vazı tarihinden
muteberdir.
Kanunun icrasına memur makam
Madde 543 - İşbu kanunun hükmünü icraya Adliye Vekili memurdur.
Tashihat
Madde 544 - Kanunu Medeninin mütemmimi olan işbu kanun merbut tashihler
ile beraber kabul edilmiştir.
Madde Yanlış Doğrusu
-------------- ------- ----------- ----------- -----------------
Kanunu Medeni 92 zaid olduğundan
silinmiştir.
Borçlar Kanunu 111 borcada borçda tabı esnasında tashih
edilmiştir.
" " 111 üçüncü şahsa üçüncü şahsada "
Kanunu Medeni 112 zaid olduğundan
silinmiştir.
Borçlar Kanunu 149 şart şarta tabı esnasında
tashih edilmiştir.
" " 151 menfaatte menfaatlerde " "
" " 153 mirasçısı mirasçısı " "
" " 167 öyle ile " "
" " 171 alacaklıya alacaklı, ne " "
" " 171 kefilidir kefildir " "
Kanunu Medeni 439 ikinci fıkra zaiddir
silinmiştir.
" " 755 yirmide yirmi misle
biridir. müsavi addo-
lunur
a- Kanunu Medenideki vecibe veya vecibeler ıstılahı yerine borç veya borçlar
ıstılahı konulacaktır.
b- Borçlar Kanununun 187 nci maddesinin son fıkrası (müşteri teslimini iste-
mek niyetinde ise muayyen müddetin inkızasında bayii bundan haberdar etmesi
lazımdır) olacaktır.
p - Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin son fıkrası (müşteriye bundan
ziyade borç tahmil eden mukaveleler batıldır) olacaktır.
t - Kanunu Medenide mevcut (hudut) kelimesi yerine sınır kelimesi konulacak-
tır.
s - Kanunu Medenide ve Borçlar Kanununda mevcut (istimal) kelimeleri yerine
(kullanmak) kelimeleri konulacaktır.
c - Kanunu Medenideki (şahsı salis) yerine (üçüncü şahıs) ve (eşhası sali-
se) yerine (üçüncü şahıslar) ıstılahı konulacaktır.
ç - Kanunu Medenideki (Ukud) kelimesi yerine (akıdlre) kelimesi konulacak-
tır.
h - Kanunu Medenideki (tarafeyn) ıstılahı yerine (iki taraf) ıstılahı konu-
lacaktır.
KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)
22/4/1926 TARİH VE 818 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER :
1 - 4/11/1990 tarih ve 3678 sayılı Kanunun Geçici Maddesi :
Geçici Madde 1.- Bu Kanunun 29 ve 30 uncu maddesi hükümleri, yürürlük
tarihinden önceki ilişkilerden doğan ve halen görülmekte olan yabancı para ve
faiz alacaklarına ilişkin davalar hakkında uygulanmaz. Ancak, alacaklıların bu
Kanuna ve Borçlar Kanununun 105 inci maddesine göre munzam zarar talep etme
hakları saklıdır.
818 SAYILI KANUNDA EK VE DEÐİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIÐI KANUN VE HÜKÜMLERİ
GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
-------------------------------
Yürürlükten Kaldırılan Kanun
Veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
------------------------------------- ------ ------ -------
22/4/1926 tarih ve 818 sayılı Borçlar
Kanununun 103 üncü maddesinin son cümlesi,
308 inci maddesinin üçüncü fıkrasının
son cümlesi, 431 ila 448 inci maddelerinin
tamamı ve 473, 477 inci maddelerinin
ikinci fıkraları 29/6/1956 6763 41
743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin 96 ve 142 nci
maddeleri 4/5/1988 3444 9
743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin 442,445,
446 ve 540 ıncı maddeleri ile 2644 sayılı Tapu
Kanununun 5 inci maddesi 4/11 /l990 3678 31
KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (EK - 7)
818 SAYILI KANUNA EK VE DEÐİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜÐE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR
LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
----- --------------------------------------- -------------
6763 ---- 1/1/1957
2486 ---- 10/7/1981
3095 ---- 19/12/1984
3444 ---- 12/5/1988
3678 ---- 23/11/1990 -
Adi Ortaklýk Sözleþmesi
Yazan: April 26th, 2008, 4:41am EDT - Av.Ferda Aydýn
Madde 520 - Şirket bir akittİr ki onunla iki veya ziyade kimseler,
saylerini ve mallarını müşterek bir gayeye erişmek için birleştirmeği iltizam
ederler.
Bir şirket, ticaret kanununda tarif edilen şirketlerin mümeyyiz
vasıflarını haiz değil ise bu bap ahkamına tabi adi şirket sayılır.
(B) ŞÜREKANIN YEKDİÐERİYLE MÜNASEBETİ
I - Sermaye
Madde 521 - Her şerik nakit, alacak veya diğer mal veya say olarak
bir sermaye koymakla mükelleftir. Hilafına mukavele olmadıkça sermayeler
şirketin gayesinin icabettiği ehemmiyet ve mahiyette ve yekdiğerine
müsavi olmak lazımdır.
Sermaye, bir şeyin menfaatından ibaret ise adi icar akdinde ve bir şeyin
mülkiyetinden ibaret ise beyi akdinde hasar ve tekeffüle dair muayyen olan
hükümlere tabi olur.
II- Kar ve zarar
1 - Karın taksimi
Madde 522 - Şerikler, mahiyeti icabınca şirkete ait olan bütün
kazançları aralarında taksim ile mükelleftirler.
2 - Kar ve zarara iştirak
Madde 523 - Hilafına mukavele olmadıkça her şerikin, kar ve zarardan
hissesi, sermayesinin kıymeti ve mahiyeti ne olursa olsun müsavidir.
Mukavelede şeriklerin yalnız kardan veya yalnız zarardan hisseleri tayin
edilmiş ise bu tayin kar ve zararın ikisini de şamil sayılır. Şeriklerden biri
sermaye olarak yalnız sayını ortaya koymuş ise, zarara ortak olmıyarak yalnız
kara iştirak ettirilmesi şart edilebilir.
III - Şirket kararları
Madde 524 - Şirketin kararları bütün şeriklerin ittifakiyle ittihaz
olunur. Akitte ekseriyetle karar verilmesi tasrih edilmiş ise ekseriyet
şeriklerin adedi itibariyle taayyün eder.
IV - Şirket muamelesinin idaresi
Madde 525 - Akit ile veya karar ile münhasıran şerike veya müteaddit
şeriklere yahut üçüncü bir şahsa kati surette tevdi edilmiş olmadıkça şirket
muamelelerinin idaresi bütün şeriklere aittir. Şirket muamelelerinin idaresi
şeriklerin cümlesine veyahut birkaçına tevdi edilmiş ise bunlardan her biri
diğerlerinin iştiraki olmaksızın muamele yapabilir. Şukadar ki; şirket
muamelelerini idareye salahiyettar her bir şerik bu muameleye ikmalinden evvel
itiraz edebilir. Tehirinde tehlike melhuz değilse şirkete umumi bir vekil nasbı
ve alelade şirket muameleleri fevkindeki hukuki tasarrufların yapılması için
bütün şeriklerin ittifakı lazımdır.
V - Şeriklerin birbirlerine karşı mesuliyetleri
1 - Rekabet memnuiyeti
Madde 526 - Şeriklerden hiç biri, kendi hesabına şirketin gayesine
muhalif veya muzır işleri yapamaz.
2 - Masraflar ve şeriklerin yaptığı işler
Madde 527 - Şeriklerden birinin şirket işleri için yaptığı masraflar veya
iltizam ettiği borçlardan dolayı diğer şerikler, ona karşı mesul olurlar. Bu
şerikin idaresi yüzünden doğrudan doğruya uğradığı zararları yahut bu idarenin
zaruriyatından olan hasarları diğer şerikler zamindirler.
Şirkete avans olarak para veren şerik verdiği günden itibaren faiz
isteyebilir. Şahsi emeği için ayrıca tazminat isteyemez.
3 - İhtimamın derecesi
Madde 528 - Şeriklerden her biri şirket işlerinde mutat vechile gösterdiği
ikdam ve ihtimamı sarf etmeğe mecburdur. Diğer şeriklere karşı kendi kusuriyle
sebebiyet verdiği zararları, şirkete diğer işlerde temin ettiği menfaatlar ile
mahsup ettirmeğe hakkı olmaksızın tazmin ile mükelleftir.
Şirket işlerini ücretle idare eden şerik tıpkı bir vekil gibi mesul olur.
VI - İdare salahiyetinin nezi ve tahdidi
Madde 529 - Şirket mukavelesiyle şeriklerden birine verilen idare
salahiyeti, muhik bir sebep olmaksızın diğer şerikler tarafından ne nezi ne de
tahdit olunabilir. Şirket mukavelesinde diğer bir hüküm mevcut olsa bile
haklı bir sebep bulunduğu takdirde, diğer şeriklerden herbiri, idare
salahiyetini nezi ettirebilir. Hususiyle şirketi idare eden şerikin
vazifelerini fahiş bir surette ihmal etmesi yahut iyi idare için lazım olan
ehliyeti zayi eylemesi keyfiyetleri haklı sebep olmak üzere nazara alınabilir.
VII - Şirketi idare eden ve etmiyen şerikler arasındaki münasebet
1 - Umumiyet itibariyle
Madde 530 - Kanunun bu babında veya şirket mukavelesinde diğer bir hüküm
mevcut olmadıkça şirketi idare eden şerik ile diğer şerikler arasındaki
münasabetler, vekalet hükümlerine tabidir. Şeriklerden biri idare hakkını
haiz olmadığı halde şirket hesabına hareket eder, yahut şirketi idare eden
şerik salahiyetini tecavüz eylerse vekaleti olmadan başkası namına tasarruf
edenler hakkındaki hükümler tatbik olunur.
(Ek: 29/6/1956 - 6763/41 md.) Şirketi idare edenler, en az her yıl bir
defa hesap vermeye ve kar paylarını ortaklara ödemeye mecburdurlar. Hesap devre-
sinin uzatılmasına ait şart batıldır. İdare edenin ortaklardan olmaması halinde
de hüküm aynıdır.
2 - Şirket işlerini tetkik
Madde 531 - İdare salahiyetini haiz olmasa bile her şerikin şirket
işlerinin nasıl gittiği hakkında şahsen malümat almağa ve şirketin defterlerini
ve evrakını tetkike ve kendine mahsus olmak üzere şirketin mali vaziyeti hak-
kında hülasa çıkarmağa hakkı vardır; hilafına mukavele, batıldır.
VIII - Yeni şerik kabulü ve şirkete iştirak
Madde 532 - Şeriklerden hiç biri diğerlerinin rızası olmadıkça şirkete
üçüncü şahsı alamaz. Şeriklerden biri kendi kendine üçüncü bir şahsı
şirketteki hissesine iştirak ettirir veya hissesini ona devrederse bu
üçüncü şahıs şerik sıfatını ihraz etmez ve hususiyle şirket işleri hakkında
üçüncü şahsın malümat istemeğe hakkı olmaz.
(C) ŞERİKLERİN ÜÇÜNCÜ ŞAHISLARA KARŞI MÜNASEBETİ
I - Temsil
Madde 533 - Şirket hesabına ve kendi namına bir üçüncü şahıs ile muameleye
girişen şerik, bu üçüncü şahsa karşı yalnız kendisi alacaklı ve borçlu olur.
Şirket veya bütün şerikler namına üçüncü bir şahıs ile şeriklerden biri
muameleye giriştiği halde diğer şerikler ancak temsil hakkındaki hükümlere
tevfikan üçüncü şahsın alacaklı veya borçlusu olurlar. Kendisine idare vazifesi
tahmil edilen şerik şirketi ve bütün şerikleri üçüncü şahıslara karşı temsil
etmek hakkını haiz sayılır.
II- Temsilin hükümleri
Madde 534 - Şirketin iktisap ettiği veya şirkete devredilen şeyler,
alacaklar ve ayni haklar şirket mukavelesi dairesinde müştereken şeriklere ait
olur. Şirket mukavelesinde diğer bir hüküm bulunmadıkça bir şerikin alacaklıla-
rı haklarını ancak o şerikin tasfiyedeki hissesi üzerinde kullanabilirler. Hi-
lafı mukavele edilmiş olmadıkça, şerikler, birlikte yahut bir mümessil vasıta-
siyle üçüncü şahsa karşı deruhde etmiş oldukları borçlardan müteselsilen mes`ul
olurlar.
(D) ŞİRKETİN HİTAMI
I - Hitam sebepleri
1 - Umumiyet itibariyle
Madde 535 - Aşağıdaki hallerde şirket nihayet bulur
1 - Şirketin akdinde maksut olar gayenin elde edilmesi yahut elde
edilmesinin imkansız hale gelmesiyle.
2 - Mirasçılar ile şirketin devamına dair evvelce yapılmış bir mukavele
olmadığı halde şeriklerden birinin ölmesiyle.
3 - Şeriklerden birinin tasfiyedeki hissesi hakkında cebri icra vukuu ile
yahut bir şerikin müflis olması veya hacredilmesi ile.
4 - Bütün şeriklerin ittifak etmesiyle.
5 - Şirket için tayin edilen müddetin hitam bulmasiyle.
6 - Şirket mukavelenamesinde bu hak muhafaza edildiği yahut şirket gayri
muayyen bir müddet için veya şeriklerden birinin hayatları, müddetince tesis
olunduğu hallerde bir şerikin feshi ihbar eylemesiyle.
7 - Haklı sebeplerden dolayı fesih için verilen mahkeme ilamiyle.
Haklı sebeplerden dolayı mukavelede muayyen müddetin hitamından evvel ve
eğer şirket muayyen olmıyan bir müddet için aktedilmiş ise evvelce ihbara ha-
cet olmaksızın şirketinı feshi talep edilebilir.
2 - Muayyen olmıyan müddet üzerine şirket
Madde 536 - Şirket muayyen olmıyan bir müddet için veya şeriklerden
birinin hayatı müddetince devam etmek üzere teşkil edilmiş ise şeriklerden her
biri altı ay evvel ihbar eylemek şartiyle feshi talebedebilir.
İhbar, hüsnü niyet kaidelerine tevfikan yapılmalı ve münasip olmıyan
zamanda icra edilmemelidir. Şirket hesabatı seneden seneye yapılmakta ise fesih
ancak bir hesap senesi nihayeti için istenebilir. Mukavelede muayyen müddetin
hitamından sonra zımnen devam etmekte olan şirket muayyen olmıyan bir müddet
için tecdit edilmiş sayılır.
II - Hitamın şirket işlerine tesiri
Madde 537 - Şirket ihbardan başka bir suretle fesih edilirse,bir
şerikin şirket işlerini idare hususundaki selahiyeti,feshe muttali olduğu
yahut halin icabettiği itinayı sarfettiği halde muttali olması lazımgelen
zamana kadar, kendi hakkında devam eder. Şirket şeriklerinden birinin
ölümiyle münfesih olursa ölen şerikin mirasçısı, diğer şerikleri derhal
bundan haberdar etmekle mükelleftirler. Mirasçı lüzumlu olan tedbirlerin
ittihazına kadar ölen şerikin evvelce de idare etmekte olduğu işlere
hüsnüniyet kaideleri dairesinde devam eder.
Diğer şerikler dahi muvakkaten şirket işlerini aynı suretle idarede
devam ederler.
III - Tasfiye
1 - Sermayeler hakkında yapılacak muamele
Madde 538 - Bir şeyin mülkiyetini sermaye olarak koyan şerik, şirketin
feshi üzerine yapılacak tasfiye neticesinde o şeyi aynen istirdat edemeyip o
kimsenin sermayesi ne miktar kıymet için kabul edilmiş ise o kıymeti
istiyebilir.
Eğer bu kıymet tayin edilmemiş ise istirdat o şeyin sermaye olarak konduğu
zamandaki kıymeti üzerinden yapılır.
2 - Fazlanın taksimi ve noksanlar
Madde 539 - Şirketin borçları ödendikten ve şeriklerden her birinin
şirkete yaptığı avanslarla şirket için vuku bulan masrafları ve sermayeleri
iade olunduktan sonra bir şey kalırsa bu kar, şerikler arasında taksim
olunur.
Şirketin mevcudu borçları ve avans ve masrafları tediye olunduktan
sonra sermayelerin iadesine kafi gelmezse zarar, şerikler arasında taksim
olunur.
3 - Tasfiyenin nasıl yapılacağı
Madde 540 - Şirketin hitamında tasfiye, idareden hariç olanlar dahi
dahil olduğu halde bütün şeriklerce birlikte yapılmak lazımdır.
Şu kadar ki, eğer şirket mukavelesi şeriklerden birinin kendi namına ve
şirket hesabına muayyen bazı muameleler yapmasına dair ise bu şerik şirketin
hitamından sonra dahi o muameleleri yalnız yapmağa ve diğer şeriklere hesap
vermeğe mecburdur.
IV- Üçüncü şahıslara karşı mesuliyet
Madde 541 - Şİrketin nihayet bulması üçüncü şahıslara karşı taahhütleri
tadil etmez.
Kanunun meriyeti zamanı
Madde 542 - İşbu kanun; Kanunu Medeninin mevkii meriyete vazı tarihinden
muteberdir.
Kanunun icrasına memur makam
Madde 543 - İşbu kanunun hükmünü icraya Adliye Vekili memurdur.
Tashihat
Madde 544 - Kanunu Medeninin mütemmimi olan işbu kanun merbut tashihler
ile beraber kabul edilmiştir.
Madde Yanlış Doğrusu
-------------- ------- ----------- ----------- -----------------
Kanunu Medeni 92 zaid olduğundan
silinmiştir.
Borçlar Kanunu 111 borcada borçda tabı esnasında tashih
edilmiştir.
" " 111 üçüncü şahsa üçüncü şahsada "
Kanunu Medeni 112 zaid olduğundan
silinmiştir.
Borçlar Kanunu 149 şart şarta tabı esnasında
tashih edilmiştir.
" " 151 menfaatte menfaatlerde " "
" " 153 mirasçısı mirasçısı " "
" " 167 öyle ile " "
" " 171 alacaklıya alacaklı, ne " "
" " 171 kefilidir kefildir " "
Kanunu Medeni 439 ikinci fıkra zaiddir
silinmiştir.
" " 755 yirmide yirmi misle
biridir. müsavi addo-
lunur
a- Kanunu Medenideki vecibe veya vecibeler ıstılahı yerine borç veya borçlar
ıstılahı konulacaktır.
b- Borçlar Kanununun 187 nci maddesinin son fıkrası (müşteri teslimini iste-
mek niyetinde ise muayyen müddetin inkızasında bayii bundan haberdar etmesi
lazımdır) olacaktır.
p - Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin son fıkrası (müşteriye bundan
ziyade borç tahmil eden mukaveleler batıldır) olacaktır.
t - Kanunu Medenide mevcut (hudut) kelimesi yerine sınır kelimesi konulacak-
tır.
s - Kanunu Medenide ve Borçlar Kanununda mevcut (istimal) kelimeleri yerine
(kullanmak) kelimeleri konulacaktır.
c - Kanunu Medenideki (şahsı salis) yerine (üçüncü şahıs) ve (eşhası sali-
se) yerine (üçüncü şahıslar) ıstılahı konulacaktır.
ç - Kanunu Medenideki (Ukud) kelimesi yerine (akıdlre) kelimesi konulacak-
tır.
h - Kanunu Medenideki (tarafeyn) ıstılahı yerine (iki taraf) ıstılahı konu-
lacaktır.
KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)
22/4/1926 TARİH VE 818 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER :
1 - 4/11/1990 tarih ve 3678 sayılı Kanunun Geçici Maddesi :
Geçici Madde 1.- Bu Kanunun 29 ve 30 uncu maddesi hükümleri, yürürlük
tarihinden önceki ilişkilerden doğan ve halen görülmekte olan yabancı para ve
faiz alacaklarına ilişkin davalar hakkında uygulanmaz. Ancak, alacaklıların bu
Kanuna ve Borçlar Kanununun 105 inci maddesine göre munzam zarar talep etme
hakları saklıdır.
818 SAYILI KANUNDA EK VE DEÐİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIÐI KANUN VE HÜKÜMLERİ
GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
-------------------------------
Yürürlükten Kaldırılan Kanun
Veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
------------------------------------- ------ ------ -------
22/4/1926 tarih ve 818 sayılı Borçlar
Kanununun 103 üncü maddesinin son cümlesi,
308 inci maddesinin üçüncü fıkrasının
son cümlesi, 431 ila 448 inci maddelerinin
tamamı ve 473, 477 inci maddelerinin
ikinci fıkraları 29/6/1956 6763 41
743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin 96 ve 142 nci
maddeleri 4/5/1988 3444 9
743 sayılı Türk Kanunu Medenisinin 442,445,
446 ve 540 ıncı maddeleri ile 2644 sayılı Tapu
Kanununun 5 inci maddesi 4/11 /l990 3678 31
KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (EK - 7)
818 SAYILI KANUNA EK VE DEÐİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜÐE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR
LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
----- --------------------------------------- -------------
6763 ---- 1/1/1957
2486 ---- 10/7/1981
3095 ---- 19/12/1984
3444 ---- 12/5/1988
3678 ---- 23/11/1990