YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ KARARLARI
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
Sanat eseri
Hak sahipliği
1994/982
1994/2011
11.03.1994
Ekim 1994
Güzel sanat eseri üzerindeki hak sahipliğinin belirlenmesindeki ana kural, fikir ürünü olan eserin onun yaratıcısına ait olmasıdır. Ancak, bazı hallerde, yasa onu bizzat üretenden veya yaratandan başkasına ait sayılmasını da kabul etmiştir. (5846 s.FSEK. m.1,8)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
- Haksız Rekabetin Ortadan Kaldırılması isteği
- İstek Kapsamı,
- İstek Başı karar verilmesi
1994/1295
1994/7773
24.10.1994
Nisan 1995
Haksız rekabetin ortadan kaldırılması isteği, davalı işyerinde bulunan davacı markalı tüplerin imhası hususunu da kapsar. Davacı taraf davalının bulunduğu “İpragaz” markalı tüplerin imhası isteği ve bu tüplerin kendisine teslimi için bir istekte bulunmadığına göre haksız rekabet iddiasını yerinde bulan mahkemece haksız rekabet eylemine konu olan tüplerin imhası isteğinin kabulü gerekirken, istek dışına çıkılarak yediemindeki tüplerin bedeli karşılığında davacıya teslimine karar verilmesi doğru değildir. (6762 s.TTK.m.58/C) (551 s. Markalar K.) (1086 s. HUMK m. 74)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
- Haksız Fiil,
- Faiz,
- Vekalet ücretinin hesabı
1995/5303
1995/7703
19.10.1995
Şubat 1996
1- Eylemin Haksız Fiil olması halinde faizin, haksız fiil tarihinden başlatılması gerekir.
2- Vekalet ücretinin kabul edilen miktar üzerinden hesap edilmesi gerekir.
3- İlan isteği konusunda, mahkemece olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekir.
(5846 s. FSEK m. 57,70) (818 s. BK m. 41,101) (6762 s. TPK. m. 61) (1086 s. HUMK m. 388)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
- Marka Olmayacak Sözcükler,
- Taklit ve Korsan Suçlamaları
1993/11-965
1994/252
20.04.1994
Mayıs 1996
Mamulün cinsini açıklayan sözcüklerin marka olarak alınması mümkün değilse de, telkin ve iptal ettirilmedikleri sürece kanunun koruması altındadırlar.
Bu firmanın “taklit” ve “korsan” mal ürettiğini anlatan sözcükler tüketiciyi uyarmanın ötesinde, teamülün kabul ettiği toleransı aşacak, incitici ve kötüleyici bir nitelik ve amaç taşıyorsa, haksız rekabetin unsurları gerçekleşir. (6762 s. TTK m. 56, 57/b-1-3) (KHK -556 s. (24.6.1995 Ta.) (m.5,6,7/c,9,39,40)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
- Markaya Vaki Tecavüzün Önlenmesi
- Taraf Ehliyeti ve Yetki
1997/4626
1997/5635
10.07.1997
Şubat 1998
556 sayılı KHK’nin 63. maddesinden kaynaklanan bu dava, davacılık sıfatına ve yetkiye vaki itirazlar dikkate alınarak, bu usüli noksanlıkların araştırılması ve giderilmesi cümlesinden olarak davacı tarafa marka vekili olduğuna ilişkin belgesi ve vekaletnamede zikredilen davacı yabancı şirketin vekaletnamesini ibrazı için HUMK’un 39. maddesi hükmü uyarınca gerekli mehil verilmeli, alınacak sonuca göre öncelikle davacı vekilinin, marka vekili sıfatıyla bu davayı takip edip edemeyeceği belirlenmelidir. (1086 s. HUMK m. 39) [KHK-556 s. 24.6.1995 Ta) m. 63]
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Haksız Rekabet
(Paralı Televizyon yayınının kaçak kullanılması suretiyle)
- Tazminat
1998/2026
1998/3741
25.05.1998
Aralık 1998
Davacıya davalının haksız rekabeti nedeniyle uğradığı zararın nelerden ibaret olduğu açıklattırılmalı, davacının bu haksız rekabeti gerçekleştirdiği yerin niteliği göz önünden bulundurulmalı, TTK’nun 56 ve devamı maddeleri değerlendirilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmalı ve zararın tam olarak ispatı mümkün olmaması halinde de BK’nun 42 ve 43. maddeleri uyarınca makul bir tazminata hükmolunmalıdır. Bunun yerine 1 yıllık abonman bedelinin 1 güne isabet eden bedeline tazminat olarak hükmolunması yerinde değildir. (6762 s. TTK m. 56) (818 s. BK m. 42,43) (3984 s. RTÜK k. Geçici m. 9)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
- Çeviri sözleşmesi,
- Eser sahipliği
1998/8217
1999/26
25.01.1999
Nisan 1999
Davanın dayanağını teşkil eden eser, davacının davalı kurumda görev almasından önce vücuda getirilip sözleşme ile yayınlanması, davalı tarafa bırakılmış bulunmasına göre, davalının dayandığı TÜBİTAK Yayın Yönetmeliği hükümlerinin bu uyuşmazlıkta uygulanması değildir. (5846 s. FSEK m. 6,22,68) (TÜBİTAK Yayın Yönetmeliği m. 16)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-İşleme Eser
-Eserde Değişiklik Yapılmasını
-Menetme
-İyiniyet
1998/10031
1999/250
29.01.1999
Mayıs 1999
Daha önceki eserlerinde değişiklik yapılmasına itiraz etmeyen davacı eser sahibinin, daha sonraki eserinde izni olmadan ekleme ve değiştirme yapılamayacağı şeklindeki iddiası, MK.nun 2/2 maddesinde yazılı hakkın, kötüye kullanılması olup bu husus, hakim tarafından re’sen gözetilmelidir. (743 s. MK.m 2/2) (5846 s FSEK m.6,16,52,66/c,69) (818 s. BK. m 11/2) (YİBK 30.09.1988 gün ve E. 1987/2, K. 1988/2 s.)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
- Marka İptali ve Tescil
1998/8325
1999/357
01.02.1999
Haziran 1999
Ticaret markası başvurusunun reddi kararına, süresinde itiraz edilmediği için; hizmet markası başvurusunun da, davacı atiye bırakılan davalı şirket başvurusunun daha önceki tarihli olduğunun anlaşılması nedeniyle, reddedilmesinde hukuki bir isabetsizlik yoktur. (KHK.-556 s. (24.06.1995 Ta.) m. 47,49,52,53)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
- Patentin Hükümsüzlüğü
- Haksız rekabetin tesbiti ve önlenmesi
- Bilirkişi incelemesi
1998/5842
1999/173
28.01.1999
Temmuz 1999
1- Davacının, ihtıra beratı (patenti) tescil edilirken, Ortadoğu Teknik Üniversitesinde yenilik incelemesine tabi tutulduğuna göre, mahkemece bu davada aynı düzeyde olan uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmayıp, bu konuda uzman olmayan kişilerden alınan rapora dayanılarak hüküm kurulması,
2- Bilirkişi raporunda davacının patentinin 1 nolu isteminin, 551 sayılı KHK.nın 129. maddesinin 3. fıkrası gereğince, hükümsüz sayılması gerektiği belirtildiği halde, bu konuda bir değerlendirme yapılmadan hüküm kurulmuş olması,
Usul ve yasaya aykırıdır.
(6762 s. TTK. m. 57/5) (551 s. KHK. m. 129/3, 137)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Endüstriyel Tasarımların Korunması
-Tescilin İptali
1998/9014
1999/659
08.02.1999
Temmuz 1999
Davacının, tescilini istediği tasarımın 554 sayılı KHK den önce davalı Patent Enstitüsü tarafından iptal edilmesine, bu kararnamenin 8. maddesi ile başvuru için, kesin olarak 12 aylık bir süre belirlenmiş olmasına, eski tasarımlar yönünden bu yasa ile koruyucu bir hüküm getirilmemiş bulunmasına, koruları oluştuğunda TTK.nun rekabete ilişkin hükümleri ile eski tasarımların korunmasının mümkün olmasına göre, davanın reddi usul ve yasaya uygundur.
(6762 s. TTK m. 57) (554 s. KHK m. 6,7,8)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
Marka olmayacak Sözcükler
1999/5790
1999/9590
26.11.1999
Nisan 2000
Ülkemizdeki şehir bölge veya maruf mahal isimlerinin, tek bir sözcük olarak bir kişi lehine marka olarak tesciline olanak tanımak, bu isimlerin artık, başkaları tarafından markalarında kullanılmayacağı sonucunu ortaya çıkarır. Bu nedenle, davacının sadece “Pendik” sözcüğünü, adına marka olarak tescilini içeren talebinin reddi isabetlidir. (KHK.-556 s. (24.06.1995 Ta.) m. 7/1-c,f32) (1086 s. HUMK m. 76)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
Ambalaj ve şeklin tescili
1999/6866
1999/7075
12.11.1999
Mayıs 2000
Ünlü bir yabancı sigara mamülünün ambalajında kullanılan, dikdörtgen biçiminde üst yarıdan sonra kapaklı, kızıl-kahverengi karışımı olan bu şekil ve özel rengin, bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeyi sağlayan niteliği taşıdığının, kabulü gerekir. (KHK.-556 s. (24.06.1995 Ta) m. 5,7/a)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-İzinsiz Eser Çoğaltılması
-Tazminat
1999/9978
2000/1893
06.03.2000
Ekim 2000
Bir eserin izinsiz çoğaltılması halinde hak sahibinin, tecavüz edenden isteyebileceği maddi tazminat miktarı, farazi sözleşme ilkesi uyarınca hesaplanan miktarın, üç kat fazlasını geçemez. Mahkemece bilirkişi raporunda hesaplanan ve hüküm altına alınan miktarın, sözleşme olsaydı istenebilecek miktarın dört kat fazla olduğu gözden kaçırılarak fazla miktarda maddi tazminata hükmedilmesi doğru değildir. (5846 s. FSEK m. 68/2)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Tanınmış Marka
-İspatı
2000/2154
2000/5469
13.06.2000
Ekim 2000
Tescile itiraz eden dava dışı firma, dünya çapında tanınmış marka sahibi olduğunu iddia etmesine karşın, buna ilişkin belge sunamadığına göre, davası vekiline bu firmaya karşı dava açması için uygun bir önel tanınması, davanın açılması halinde, red kararının kaldırılmasına ilişkin bu dava ile birleştirihip birlikte görülerek, anılan firmaya ait markanın dünyaca tanınmış bir marka olup olmadığı açıklığa kavuşturularak hükme bağlanması gerekir. (KHK.-556 s. (24.06.1995 Ta.) m. 8/4) (Paris Konvansiyonu mük. M.6) (1086 s. HUMK m. 238)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Marka Tescili
-Markaların Haczi
1999/8623
2000/2232
09.03.2000
Kasım 2000
Marka ve ayırt edici ad ve işaretler, bir eşya niteliğini haiz olmadığından, zilyedliğe de konu olamazlar. Bunun sonucu olarak da üzerinde zilyedlik oluşturulabilen menkullerden sayılması da mümkün değildir. Dolayısıyla menkul mallarla sınırlı İİK’nun 86. maddesi markalar bakımından uygulama alanı bulamaz: 556 s. KHK’nın markaların haczine ilişkin hükümleri uygulanır.
(2004 s. İİK. m. 86) (743 s. MK. m. 686,796) (KHK.-556 s. (24.05.1995 Ta.) m. 7,8,15,19)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
Markaların Korunması
2000/2921
2000/3904
08.05.2000
Ocak 2001
“Saten” sözcüğü, Markaların Korunması Hakkındaki KHK’nın 7/c maddesi hükmü anlamında bir boya cinsi değildir. Bu nedenle boya markası olarak tescil eden kişi tarafından kullanılmasının ve tescilin korunması gerekir. ayrıca davacı ve davalının, dava konusu markayı kullandıkları emtianın aynı sınıf içerisinde olduğu da ihtilafsız olduğuna göre, 556 sayılı KHK’nın 7/b maddesi uyarınca TPE’nün red kararı yerinde olup, davanın reddine karar verilmelidir. ( KHK.- 556 s. (24.06.1995 Ta.) m. 7/b-c)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Ticaret Ünvanının Korunması
-Ayırt edici İlaveler
-Husumet
2000/3792
2000/4770
29.05.2000
Ocak 2001
1-Ünvana tecavüz eden ve haksız rekabeti yapan, davalı şirket tüzel kişiliği olduğuna göre, dava, sadece şirket hakkında açılabilir.
2-Davacı şirket, dava konusu ünvanı daha önce tescil ettirip, kullanma hakkına sahip olduğuna göre, aynı soyadı taşıyan kişilerden oluşan davalı şirketin de aynı ünvanı kullanma hakkı mevcut ise de, TTK.nun 47/2. maddesi hükmü çerçevesinde, ayırt edici ilaveler yapma zorunluluğu vardır. (6762 s. TTK m. 47/2, 52)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
3. Kişilerin, marka sahibine karşı açtığı davalarda yetkili mahkeme
2000/5697
2000/6699
12.09.2000
Ocak 2001
Markasına tecavüz edildiğini öne süren davacı bu davayı, “marka sahibi” sıfatıyla değil, marka tescil başvurusu, davalının önceden tescilli benzer markasının varlığı nedeniyle reddedilen “üçüncü kişi” sıfatıyla açmıştır. 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında KHK.nin 63/3. maddesine göre, üçüncü kişiler tarafından, marka sahibi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalının ikametgahının bulunduğu yer mahkemesidir. (6762 s. TTK m. 52,57/5)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Haksız Rekabet
-Yetersiz Bilirkişi Raporu
2000/4618
2000/5754
19.06.2000
Şubat 2001
Tasarımlanan ve tescil ettirilen üçlü kanepenin, davalı tarafça taklit edilerek üretilip satışa sunulması nedeniyle açılan haksız rekabetin ortadan kaldırılması ve tazminat istemine ilişkin davada, hükme dayanak alınan bilirkişi raporunun, tüm kanıtların dosyaya celbi üzerine yapılmış bir inceleme olmadığı anlaşılmaktadır. TPE’den hükümsüzlüğüne karar verilmesi istenen tasarım tesciline ait tüm tescil dosyası getirilerek, teknik bilirkişilerin ağırlıklı oluğu bir bilirkişi kurulundan denetlenmeye elverişli rapor alınmak suretiyle, oluşacak sonuç çerçevesinde bir hüküm kurulması gerekir.
(KHK.-554 s. (24.06.1995 ta.) m. 5,6,7,43)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
Tanınmış markanın korunması
2000/5331
2000/6265
03.07.2000
Şubat 2001
Davacının tanınmış markası, davalı tarafından başka mallarda kullanılmak üzere tescil edilmiştir. Davalı markasının, davacının tanınmış markasının toplumda yarattığı isimden yararlanacağı, yani kendisine haksız avantaj sağlayacağı kuşkusuzdur. Hal böyle olunca, 556 sayılı Markaların korunması Hakandaki KHK’nin 9/c maddesinde öngörülen koruma halinin gerçekleştiğinin kabulü gerekir. (KHK.-556 s. (24.06.1995 Ta.) m. 9/c)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Eğitim ve öğretim amaçlı iktibas
-Yayın hakkına tecavüz
-Tazminat
2000/7065
2000/9425
18.11.2000
Mart 2001
Davalı eseri, eğitim ve öğretim amaçlı bilimsel bir çalışma olup böyle bir eser meydana getirilirken yayınlanmış musiki, ilim ve edebiyat eserlerinden ve alenileşmiş, güzel sanat eserlerinden, maksadın haklı göstereceği bir nisbet dahilinde iktibaslar yapılabilir. Ancak, şairin kitabından örnek şiirler seçilirken FSEK.nun 34. maddesindeki maksadın haklı göstereceği nisbetin aşıldığı anlaşılmasına göre, davalı tarafın, hazırlayıp yayınladığı eserle, davacının yayın hakkına tecavüz edildiğinin kabulü gerekir. (5846 s. FSEK. m. 34,68/1)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Faydalı Model Belgesi
-İtiraz
-İyiniyet
2000/8883
2001/403
23.01.2001
Nisan 2001
551 sayılı KHK.nin 165/3. maddesine göre, zarar gören üçüncü kişilerin, yenilik niteliği taşımayan faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü dava edebilmeleri için aynı KHK.nin 161. maddesine göre başvurunun, TPE tarafından ilanından itibaren, 3 aylık süre içerisinde itirazda bulunmaları koşulu vardır. Dava hakkına ilişkin bu emredici hüküm karşısında, yardımcı bir norm olan MK.nun 2. maddesindeki iyiniyet kuralının uygulama yeri bulunmamaktadır.
(KHK.-551 s. (24.06.1995 Ta.) m. 161, 165) (743 s. MK. m. 2)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-İşleme Eserin İzinsiz Yayınlanması
-Tazminatın Hesaplanması
2000/7652
2000/9024
20.11.2000
Mayıs 2001
Davacıya ait işleme eser, onun izni olmadan, davalı tarafça yayınlanan derginin eki olarak dağıtılmış olduğuna göre, davacının uğradığı maddi zararın tesbiti için, kitapların (işleme eserin) promosyon aracı olarak değil de, müstakilen basılmış olsaydı, kaç adet basılıp satılabileceği ve fiyatının ne olacağının bilirkiş kuruluna tesbit etterilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.
(5846 s. FSEK m. 68)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Marka Tescil Başvurusunun reddi
-Dava Hakkı
2000/8148
2000/10034
14.12.2000
Mayıs 2001
Marka tescil başvurusunun reddine ilişkin bildirilen karara karşı inceleme ve Değerlendirme Kurulu nezdinde itiraz etmeyen davacının, dava açma hakkı yoktur.
(KHK 556 s. (24.06.1995 Ta.) m. 47, 52,53) (2709 s. Anayasa m. 125)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Faydalı Model Belgesi
-Yenilik ve ayırt edicilik Özelliği
-Hükümsüzlük İddiası
2000/10047
2001/1181
13.02.2001
Temmuz 2001
Davacı taraf, davalı adına tescilli faydalı modelin, yenilik vasfını taşımadığını ileri sürerek, zarar gören üçüncü şahıs sıfatıyla, terkini talebinde bulunulmuştur. Ancak 551 sayılı KHK’nin 161. maddesinde öngörüldüğü şekilde TPE’ne bir itirazda bulunmadığının anlaşılması karşısında davacı tarafın faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü talep hakkı bulunmaktadır.
Öte Yandan, davalı taraf adına tescilli endüstriyel tasarımın, yine aynı Kararnamenin 154. maddesinde belirtilen, yeni olma niteliğini taşımadığı anlaşıldığından, endüstriyel tasarım tescil belgesinin hükümsüzlüğüne dair oluşturulan karar isabetlidir.
(KHK.-551 s. (24.06.1995 Ta.) 10,154,155,156,157,161,165/1-2-3)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
Markanın Hükümsüzlüğü
2000/2127
2000/5561
25.06.2000
Ağustos 2001
“Çırağan” sözcüğünün, “Çırağan Sarayı” ile özdeşleşmiş bulunmasına ve Milli Emlak Müdürlüğünce verilen irtifak hakkına ilişkin protokolde, irtifak konusu taşınmasın “Çırağan Sarayı” ve bitişiğindeki arsa olduğuna ve böylece “Çırağan” adının da davacı tarafından kullanılmak üzere devredildiğinin kabulünün gerekmesine, Çırağan adı, Çırağan Sarayı’nı çağrıştırdığına göre bu sözcüğün öncelikli olarak kullanma hakkının, davacıda olduğu kabul edilerek davalının 42. sınıf mal ve hizmetler için tescil ettirdiği “Çırağan” markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerekir.
(KHK.-556 s. (24.06.1995 Ta.) m. 42/b)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Marka Tescili
-Marka Olarak Tescil edilemeyecek sözcükler
2000/6135
2000/8767
09.11.2000
Ağustos 2001
“Multicanal” sözcüğü, bir markada bulunması gereken ve onun diğer markalardan farklılığını sağlayacak “ayırt edicilik” unsurunun taşımadığı gibi, sadece cins, çeşit ve miktar belirlemeye yönelik bu sözcüğün, marka olarak tesciline 556 sayılı KHK’nin 7/c maddesi de engel teşkil etmektedir. (KHK-556 s. (24.06.1995 Ta.) m.5,7,8)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Güzel Sanat Eserini Sahibinin izni olmadan değiştirme
-Eski hale getirme
2001/143
2001/2548
29.03.2001
Ağustos 2001
1-Güzel sanat eseri, haksız ve eser sahibinin rızası olmaksızın değiştirilmişse, eski halin iadesi mümkünse ve değişikliğin kaldırılması (izalesi) kamunun ve malikin menfaatlerini esaslı surette haleldar etmiyorsa, eser eski hale getirilir. Mahkemece, malikin hakları yönünden yasada öngörülen bu ilkeler üzerinde durulması gerekir.
2-İnfazın ne şekilde yapılacağı da karar yerinde ayrıntılı olarak açıklanmadan, soyut olarak eski hale getirme kararı verilmesi de isabetli değildir.
(5846 s. FSEK m. 4,16,17) (1086 s. HUMK m. 433)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Memur, Hizmetli ve İşçilerin, işlerini görürken meydana getirdikleri eserler
-Maddi ve Manevi tazminat
2001/2687
2001/5080
04.06.2001
Ekim 2001
Aralarındaki sözleşmeden aksi anlaşılmadıkça, memur, hizmetli ve işçilerin, işlerini görürken meydana getirdikleri eserlerin mali hak sahipleri, bunları çalıştıran veya tayin edenlerdir. Davacı şirket, davalı ve diğer çalışanlarla birlikte hazırlanan ve davacının işyerinden ayrıldıktan sonra, davalının bastırdığı davaya konu eserin mali hak sahibi olup, bu eserin manevi haklarının sahibi değildir. Bu nedenle, bu eserden dolayı davalıdan manevi tazminat isteyemez. (5846 s. FSEK m.8)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Haksız Rekabetin tesbiti ve önlenmesi
-İyiniyet kurallarına aykırı hareketler
2001/1828
2001/3862
01.05.2001
Kasım 2001
Davacıların üretip pazarladıkları ve bir defalık kullanıma mahsus cam kapların, davalılar tarafından toplanıp tekrar piyasaya arzedilmesinin, davacıların Pazar paylarını daraltacağı ve dolayısıyla zarara uğratacağı muhakkaktır. Tarafların rakip olmadıkları düşünülebilirse de haksız rekabet hükümleri sadece rakiplerin ekonomik çıkarlarını değil, rekabete dayalı ekonomik düzenin de korunmasını amaçlar. İyiniyet kurallarına aykırı ve istisadi rekabetin her türlü suistimali haksız rekabet olup bundan zarar görenlerin veya böyle bir tehlikeye maruz kalanların dava hakkı vardır.
(6762 s. TTK. m. 56,57/10,58) (4077 s. TTK. m. 4) (Atık Yönetmeliği (560 s. KHK’nin 19. maddesi gereğince çıkarılan m. 1,4,7,9,10)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Umuma arz Yetkisi
-Çoğaltma Hakkı
-Tazminat
2000/10395
2001/1478
20.02.2001
Ocak 2002
Davalı eyleminin, davacıların murisi tarafından yapılan ve fikri hakları davalıya devredilmeyen tablonun kopyasını, takvim nüshalarına basarak çoğaltmak ve umuma arzetmek olduğu anlaşıldığından, FSEK.nun 22. maddesinde yer alan çoğaltma hakkının ve aynı yasanın 14. maddesinde belirtilen umuma arz yetkisinin ihlal edildiğinin kabulü ile tazminata hükmolunması isabetlidir. (5846 s. FSEK m. 14,22,68/1,70/1)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Marka Tescili
-Marka olabilecek sözcükler
2000/7674
2000/9346
20.11.2000
Şubat 2002
Türkçe karşılığı “neysen o ol” şeklinde olan ve İngilizce sözcüklerden oluşan “BECOME WAHT YOU ARE” ibaresi, marka olarak bir anlam taşımakta olup bu anlam, marka olarak kullanılacak mal veya hizmet için yabancı olsa da, ayırt edicilik niteliğinin varlığı kabul edilmelidir. Öte yandan marka olarak kullanılacak işaretin, tescilden önce ayırt edicilik vasfını kazanıp kazanmadığı da tescil açısından önemli değildir. Ayırt edicilik vasfı, tescille birlikte oluşabilir.
(KHK.-556 s. (24.06.1995 Ta.) m. 5/1,7/1-a,8)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Endüstriyel Tasarım Tescili
-Yenilik ve ayırt edicilik Özelliği
-Hükümsüzlük İddiası
2000/9554
2001/926
08.02.2001
Şubat 2002
“Yenilik” ve “ayırt edicilik” unsurlarını taşımadığı için tasarım tescilinin hükümsüzlüğünün tesbitine ilişkin davada, TPE’den dava konusu endüstriyel tasarım tesciline ait dosyanın getirilmesi, tasarım tesciline esas alınan teknik ve diğer belgeler ile taraf iddia ve delilleri birlikte tartışılıp değerlendirilmeli, sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.
(KHK.-554 s.(24.06.1995 Ta.) m. 6,7,43)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Maddi ve Manevi Haklara Tecavüz
-Tazminat Davası
2002/11-176
2002/214
20.03.2002
Haziran 2002
Davacı eser sahibinin yurtdışında yaşadığı, eserlerini yabancı para üzerinden pazarladığı anlaşıldığına göre; taraflar arasında sözleşme yapılmış gibi bir durum hasıl olduğu da gözetilerek, maddi tazminat hesabının yabancı para üzerinden hesaplanması gerekir.
(5846 s. FSEK m. 68) (818 s. BK. m. 83)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
- Tescilli Markanın Terkini
- Markaya Tecavüzün Önlenmesi
- Maddi ve Manevi Tazminat
2001/9903
2002/3699
19.04.2002
Ekim 2002
Davacı ile aynı sahada çalıyan davalının, basiretli bir tacir olmanın zorunlu sonucu olarak, 15 ülkede tescilli bir markayı bilmediğini ve bu nedenle Türkiye’de tescil ettirdiğini öne sürmesi TTK. nun 21/2 madesine aykırı olduğu gibi, MK. Nun 2. maddesine göre de mümkün görülmez. Şu halde, Paris Sözleşmesinin 6. mükerrer madesi 3. bemdi anlamında kötü niyetli bir tescil vardır ve bu şekilde oluşturulan tescilin terkini, gerçek marka sahibince talep edilebilir.
(Paris Sözleşmesi mükerrer m. 6, bent 3.)
6762 s. TTK. m. 21/2, 56)
(556 s. KHK. M. 8/lll. 52/1-b)
(4721 s. MK. M. 2)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
Haksız Rekabet’nin Tesbiti
2001/10574
2002/2319
14.3.2002
Ekim 2002
İspat külfetinin, haksız rekabet olduğunu, öne süren davacıda olduğu gözönünde bulundurulmalı, oluşturulacak bilirkişi kurulunca, varsa dava tarihine göre elde mevcut usulünce alınmış numuneler üzerinde, yoksa davalının sunmuş oludğu katkı maddeleri cinslerinin, akayakıt ürünlerine katılma oranlarını gösterir çielgelere göre katılması durumunda, savunmada belirtilen iyileştirmeleri hangi oranlarda yaptığı, denetime elverişli bir şekilde belirlenmeli; piyasada mevcut diğer an dağıtım firmalarının da benzeri ilanlarla tüketicilere reklam yoluyla hitap ettiği grçeği de nazara alınarak davalının katkı maddelerinin sağladığı iyileştirme ile yapılan reklamların hazsız rekabet oluşturacak mahiyet ve boyutlarda olup olmadağı tesbit edilmeledir.
(6762 s. TTK. m. 56, 59)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Marka Tesciline İtiraz
- Davalıya Tebliğat
(Yurtdışındaki Yabancı Şerket Olan Davalıya)
2002/2174
2002/5089
23.5.2002
Ekim 2002
Tencil başvurusunda bulunan diğer davalıya, dava diletçesi usulüne uygun tebliğ edilmeden yargılamanın sonuçlandırılması doğru değildir. Öte yandan, yabancı kökenli bir sözcük olan “İMAJ” markasını, davacı değşik fiğürlerle ve kozmetik emtiasında kullanmak üzere önceden tescil ettirdiğine, davalı tarafın tescil tescil başvurusunda bulunduğu “İMAGİNE” sözcüğünün, davacı markasının orijinal yazılışından ibaret ve aynı anlamı ifade eden bir sözcük lmasına, hatta davacı taraf ürünlerinde kullanılmak istendiği açıkça belli olmasına nazaran, yurt dışında bulunan yabancı bir şirket olan davalının, savunma ve delillerini sunmasına olanak tanınmak suretiyle, sonucuna göre bir karar verilmelidir.
[KHK. – 556.(24.6.1995 Ta) m. 7/1 – b]
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
Patente Tecavüzün Mecut Olmadğı Hakkında Dava Ve Şartları
2002/4013
2002/7210
9.7.2002
Kasım 2002
Menfaati olan herkes, patent sahibine karşı dava açarak, fiillerinin patentten doğan haklara tecavüz teşkil etmediğine karar verilmesini isteyebilir. Bu olumsuz tesbit davası ancak, bir patentin mevcutiyetine dayalı olarak, patent sahibine yöneltilebilir. Henüz tescil edilmiş bir patent bulunmadığına göre, davanın reddine dair verilen hüküm isabetlidir.
[KHK.- 551 s. (24.6.1995 Ta.) m. 82, 149]
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
- Men-i Mütdahale Davası
- Yayım Hakkı
2002/4-350
2002/354
1.5.2002
Kasım 2002
Kazı, sondaj ve araştırmalarda meydana çıkacak olan varlıkların yayım hakkı, kazı sahibine tanınmış bir haktır. İncelenen tabletlerin, davacının emeği ile elde ettiği tabletlerle bir bütün oluşturup oluşturmadığı, oluşuruyor ise bunların davalı tarfından incelenmesinin haksız rekabet teşkil edip etmediği hususu, arkeoloji uzmanı bilirkişiden alınacak rapor ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekir.
(2863 s. KTVK. M. 43)
(6762 s. TTK. m. 58/c)
(1086 s. HUMK. M. 275)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
- Fikir ve Sanat Eserleri Yasasına Aykırı Davranış
- Tazminat Davası
2002/5472
2002/10458
30.9.2002
Şubat 2003
Fikir ve Sanat Eserleri Yasası’nın 68. maddesinde düzenlenen tazminatın türü bütün taşıyan, bölünememezliği içeren türden bir tazminat değildir. Bu nedenle zarar gören, bu zararını bir defada ve bir dava ile isteyebileceği gibi usul ve maddi hukuk kurallarına uymak koşuluyla birden fzla dava ile bülümler halinde de isteyebilir.
(5846 s. FSEK. M. 68)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanununa Aykırı Davranış
- Haksız Rekabet
- Müdahalenin Önlenmesi
- Görev
2002/5518
2002/10209
11.11.2002
Mart 2003
FSEK . nun 4630 sayılı Yasa ile değiştirilen 76/1. maddesiyle, bu Yasanın düzenlediği hukuki ilişkilerden kaynaklanan davaların çözümlenmesi için ihtisas mahkemeleri görevlendirilmiş olmasına, dava konusu uyuşmazlığında FSEK. Nun 36. maddesi çerçevesinde çözümlenmis gerekmesine, aynı davada haksız rekabet hükümlerine de dayanılmış olması bu sonucu değiştiremeyeceğine göre, Ticaret Mahkemesinin görevsizlik kararı isabetlidir.
[5846 s. FSEK. (4630 sayılı Kanun ile değişik) m. 30/1, 36, 76/1]
HSYK. Kararı-26.3.2001 tarih ve 335 s.)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-İzinsiz Yayın Bedelinin Tahsili Davası
- Aktif Husumet Ehliyeti
2002/4622
2002/8998
14.10.2002
Nisan 2003
Davacı, dava dışı yabancı kuruluş ile aralarında mevcut ve yürürlükte bulunan lisans sözleşmesine dayandığına, mali haklara dair sözleşme ve tasarrufların yazılı olması ve konuları olan hakların, ayrı ayrı gösterilmesi şart olduğuna göre, davacıya, dava dışı bu kuruluşun, dava konusu fotoğrafın, mali hak sahibi olduğunu dolayısıyla iş bu izinsiz yayın bedelinin tahsili davasını açmak üzere aktif husumet ehliyetinin varlığına dair kanıtlarını sunmak için süre verilmeli; sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
- Haksız Rekabet
- Tazminat
2002/2440
2002/5406
30.5.2002
Ağustos 2003
İlk defa yurt dışında kamuya sunulmuş bir tasarının, belli bir süre sonra Türkiye’de kullanılması durumunda, şayet bu tasarımı Türkiye’de ilk defa kullanan kişi, büyük emek ve para harcayarak, bu tasarımın kullanılmadığı ürünü tanıtmış ve bir başkası da, sırf bu tanınmışlıktanistifadeye yönelik olarak bu tasrımı kullanmaya kalkışır (kalkışmış) ise, bu davranışın, haksız rekabet olduğunun kabulü gerekir. Bu nedenle somut olayda, davacıya ait tasarımların, davalı ürünlerinde kullanılan motif ve tasarımlar ile bire bir ölçülerde, aynen kullanılıp kullanılmadığı tesbit edilip sonucuna göre karar verilmelidir.
(818 s. BK. M. 42, 43)
6762 s. TTK. m. 57)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
- Marka Tescili
- Görev
2001/5627
2001/8669
5.11.2001
Ağustos 2003
Markaların Korunması Hakkındaki 556 sayılı KHK ile getirilen düzenlemeyle, TPE. nün tasarruflarına karşı adli yargı yolu açılmış ve bu husus, anılan kararnamenin 71 maddesinde de emrediği hüküm olarak düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu nedenle, henüz tescil aşamasına gelinmemiş prosedür içerisinde tescil talebi zamansız bir istek niteliğinde olduğundan, bu gerekçe ile reddi gerekirken, mahkemece tescil isteminin, idari bir işlem olması gerekçesiyle reddi doğru değildir.
[KHK. – 556 s. (24.6.1995 Ta.) m. 5/1-2, 7/1-c, 29-32, 33, 34, 36, 39, 47, 71]
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Tasrım Hakkı Sahipliğinin Hükümsüzlüğü ve Hak Sahibi Adına Tescil
2002/12227
2003/1712
28.2.2003
Ekim 2003
Davalı tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmesi istemini içeren davada, davacının talep neticesini genişletmesine davalı taraf usulünce itiraz etmediğine, hükümsüzlük ve hak sahibi adına tescil davasının birlikte açılması mümkün bulunmasına göre, mahkemece hükümsüzlüğüne karar verilen dava konusu tasarım hakkı sahipliğinin, davacı adına tescilinede karar verilmelidir.
[KHK. -554 s. (24.6.1995 Ta.) m. 19, 43/a-c]
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Marka Tescili
- Ayırdedici nitelik (Belirlenmesi)
2002/5352
2002/10729
22.11.2002
Kasım 2003
Davalı, itiraz ve davasını 556 sayılı KHK. nin 7/11. maddesine dayandırdığına, “kullanım neticesi ayırdedici nitelik kazanma olgusu” o mal ve hizmetlerle ilgili alıcı-satıcı (hizmet alıp-veren) çevrelerde oluşup algılanması gerketiğine göre, ilgili hizmet çevresi ve meslekten kimselerin de içinde bulunacağı bilirkişi kurulu oluşturulup alınacak rapor sonucuna göre karar verilmelidir
(556 s. KHK. m. 7/1-b-c—d, 7/11)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Geçersiz Eser Sözleşmesi
-Mali Haklara Tecavüz
-Tazminattan Sorumluluk
2002/8451
2003/791
27.1.2003
Kasım 2003
1- Davacı eser sahibi ile davalı KG. arasında yazılı bir sözleşme yapılmamış olduğuna göre adı geçen davalının, dava konusu esere ilişkin FSEK.nun 21. ve devamı maddelerinde düzenlenen mali hakları kullanma ve istifadesi mümkün bulunmamaktadır.
2- Mali hakların devri yönünde davacı ile davalı KG. arasında geçerli bir sözleşeme bulunmadığından, diğer davalıların, davacının eseri üzerinde, işleme, film haline getirme ve bunu telvizyonda gösterme şeklinde ayrı ayrı oluşan faaliyetlerinde hüsnüniyet sahibi olsalar da himaye göremeyeceklerinden ve mali haklara tecavüzde bulunanların tazminatla sorumlu tutulabilmeleri için kusur şart edilmemiş olduğundan, diğer davalıların da tazminatla sorumlu tutulmaları gerekir.
3- (5846 s. FSEK. M. 21 VD., 52, 54/1, 68/1)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Kendi Kusuru ile Davanın Açılmasına Neden olmak
-Yargılama Giderleri ve Avukatlık Ücretinden Sorumluluk
2002/11861
2002/11229
3.12.2002
Ocak 2004
İtiraz nedenleri ile sınırlı olarak inceleme yapma yetkisi bulunan Enstitü ve Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulun’a eksik ve yetersiz bilgi vren davacı, kendi eylemi ile kurulun red kararı vermesine neden oludğu gibi, bu yüzden dava açılması da yine davacının eylemi sınucu olup, davanın açılmasına neden olmayan davalı Enstitü’nün yargılama giderleri ve avukatlık parasından sorumlu tutulmaması gerekir.
(1086 s. HUMK. M. 417, 418)
[KHK. -554 s. (24.6.1995 Ta.) m.37]
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
Marka Tescil Prosedürü
2001/1400
2001/3499
24.4.2001
Şubat 2004
1- Basılı yayınlar, gazete, dergi ve broşürde” marka olarak kullanılmak üzere tescili istenen “A… CAR” sözcüğünün, marka olarak kullanılmak istendiği emtianın, cins, çeşit, vasıf, kalite miktar gibi unsurlarını gösteren, özellik, işaret ve adlandırmaları içeren unsur olmadığının anlaşılmasına ve halkın bu nedenle yanıltılmasının mümkün bulunmamasına, marka başvurusunun 556 sayılı KHK. nin 7/c maddesine aykırılık teşkil etmediğinin anlaşılmsına göre “A… CAR” markasının davacı adına tesciline karra verilmesi isabetlidir.
Ancak;
2- davacının marka başvurusu TPE tarafından reddidilmiş ve 556 sayılı KHk.nin 53. maddesi uyarınca iptal davası açılmıştır. Henüz, marka başvurusu ilan edilmediğinden tescil prosedürü tamamlanmamıştır. O halde enstitü kararının iptaline karar verilmesi ile yetinilmelidir.
[KHK.-556 s. (24.6.1995 Ta.) m. 7/c, 33, 53]
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
Marka Hakkının Tüketilmesi
2000/7381
2000/8746
9.11.2002
Mayıs 2004
Markalı bir ürün, marka sahibi veya onun izini ile münhasır lisans sahibi tarafından piyasaya sürülünce, marka tiscilinden doğan hak, tüketilmiş olmakta, artık o markayı taşıyan malın sonraki satışlarına davacının (marka veya lisans sahibi) müdahale etme hakkı ortadan kalkmaktadır. Ancak marka sahibi, malın piyasaya sunulmasından sonra, üçüncü kişiler tarafından değiştirilerek veya kötüleştirilerek ticari amaçlı kullanılmasını önleme yetkisine sahiptir.
[KHK. – 556 s. (24.6.1995 Ta.) m. 9/2, 13/1-2, 61/a]
(6762 s. TTK. m. 56)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Marka Tescili
-Sözcük Unsuru
-Renk ve Şekil Kompozisyonu
2000/7590
2000//9528
1.12.2000
Mayıs 2004
Davacının, tescil başvurusu yaptığı hizmet markası (Computer Bild+şekil)’den ibaret olup sözcükler, özel ve özgün renk ve şekil kompozisyonu içinde verilmiş: bu nedenle ayırt edici özellik kazanmış ve oluşan bu genel marka şekli, kabul ve tescile değer hale gelmiştir. Münhasıran nevi ve cins gösteren bir marka sayılması mümkün değildir. Kaldı ki, davacı markası, menşe memlekette ve bir çok ülkede tescilli bulunduğuna göre,marka tescil isteminin ülkemizde de kabulü zorunluğu vardır.
[KHK.-556 s. (24.6.1995 Ta.) m.7/1-c-d-f]
(Paris Sözleşmesi m.6 dördüncü mükerrer A/1, B/2)
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
- Endüstriyet Tasarım Tescil Belgesinin İptalı ve Haksız Rekabetin Önlenmesi İstemi
2002/11566
2003/3612
14.4.2003
Haziran 2004
Davalı tasarımlarını, asıl ve birleşen davalardan önce tescil ettirdiğine; tescilli endüstriyel tasarım sahibi bu tesciller hükümsüz kılınmadıkça tasarımını kuklanabileceğine göre, davalının, mahkemece iptal tarihine kadar, tescilli ve geçerli marka ve tasarımını kullanması haksız rekabet oluşturmaz.
[554 s. KHK.-(24.6.1995 Ta.) m. 43 vd]
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Yurt Dışnda Paris Sözleşmesine Taraf Ülkelerde Tescilli Markanın Türkiye’de Korunması
-Ticaret Ünvanı
2000/7064
2000/8215
26.10.2000
Temmez 2004
Türkiye’nin de taraf olduğu Paris Sözleşmesine taraf ülkelerde tescilli davacı markası ile dayalı Holding’in başkaca ayırdedici sözcüklerle birlikte, yalnız ticaret ünvanında kullandığı ünvanından doğan haklar, karış karşıya geldiğinde, davacı makasının tescilinde, yasya aykırılık olmadğının kabulü zorunludur.
[Paris Sözleşmesi (4. mükerrer A-1) m. 6]
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Tescilli Tanınmış Markanın Korunması
2000/5199
2000/8216
26.10.2006
Temmuz 2004
Davacının markası, Türkiye’de normal tescilin dışında ayrıca “tanınmış marka” statülü olarak da tescili bulunmaktadır. davalının Türkiye’ye ithal yolu ile sokarak pazarladığı ürünlerde marka olarak kullanılan “V…” ibresi ise, yurt dışında tescilli olup, Türkiye’de tescilli bulunmamaktadır. Bu durum karşısında davacının Türkiye’de tanınmış marka olarak tescilli makasının, mal ve hizmet sınırlamasına tabi olmaksızın, Türkiye’de tescilli bulunmayan markaya karşı korunması gerekir ve korumanın kapsamına, bu işareti taşıyan malların ithalini önleme hakkı da dahildir.
[KHK.-556 s. (24.6.1995 Ta.) m. 3,6,9/2-c, 61/a]
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
Patent Tescili Başvurusunun Reddine Dair TPE. Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu Kararının İptali ve Scil Kararının iptali ve Sicil Kaydına Tescili İstemi
2003/5081
2004/303
12.1.2004
Eylül 2004
551 sayılı KHK.nin 62 maddesinde düzenlenen incelemeli patent verilmesi prosedürü gereğince ilk ve ikinci inceleme sonucu saptanan eksikliklerin ve görüş ayrılıklarının giderilmediğine karar verilmesi halinde, başvuru sahibine, karşı görüşlerini ileri sürebilmesi için üç aylık süre verileceği; anılan KHK.nin Uygulama Şeklini Gösterir Yönetmelik hükümlerine göre de, verilen süre içerisinde yetersizliğin giderilmemesi durumunda, başvurunun reddedileceği öngörüldüğünden; ilk iki inceleme raporunda saptanan eksikliklerin giderilmesi için davacı başvuru shibine verilen sürede gerekli belgelir getirmeyen ve inceleme ücretini göndermeyen davacının davasının reddi gerekir.
[KHK. 551 s. (24.6.1995 Ta.) m. 62, 70, 71]
[KHK.-551 s. Yön. (5.11.1995 Ta.) m.29]
Konu
Esas No
Karar No
Tarih
YKD
-Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüz
-Tazminat
2003/8468
2004/2076
25.3.2004
Eylül 2004
554 sayılı KHK. hükümlerine göre, 48. maddede sayılan fiilleri işleyen kişilerin tasarım hakkı sahibinin zararını tazmin etmekle yükümlü olduğu, zararın sadece fiili kaybın değerini değil, ayrıca tasarımdan doğan haklara tecavüz dolayısıyla yoksun kalınan kazancın ise, zarar gören tasarım hakkı sahibinin seçimine bağlı olarak anılan kararnamenin 52. maddesinde (a, b, c bentlerinde) sayılan değerlendirme usullerinden birine göre hesabedilmesi gerekmesi karşısında; davacı tazminat talebini dava dilekçesinde anılan maddedeki tazminata yönelik değerlendirmelerden hangisine dayandırdığını belirtmediğinden, bu husus açıklattırılıp o yönden inceleme yapılarak sonucuna göre hüküm verilmeli; bu yöndeki incelemelerin sonuç vermemesi halinde BK.nun 42, 43 maddelerine göre bir karar verilmelidir.
[KHK.-554 s. (24.6.1995 Ta.) m. 48, 50, 52]
(1086 s. HUMK. M 75)
818 s. Bk. M. 42, 43)